Το LIFE ATIAS (LIFE18 NAT/GR/000430), με τίτλο «Αντιμετώπιση της απειλής των εισβλητικών ξενικών ειδών στη Βόρεια Ελλάδα, μέσω της ανάπτυξης συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και πληροφοριών για θηλαστικά», αποτέλεσε την πρώτη οργανωμένη και συντονισμένη προσπάθεια διαχείρισης εισβλητικού ξενικού θηλαστικού στην Ελλάδα. Υλοποιήθηκε από τον Σεπτέμβριο του 2019 έως τον Μάρτιο του 2024, με συντονιστή το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και τη συμμετοχή δημόσιων φορέων, πανεπιστημίων, επιστημονικών και επαγγελματικών οργανώσεων. Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανήλθε σε 1.990.020 ευρώ, με χρηματοδοτική συνεισφορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης ύψους 1.184.410 ευρώ.
Κύριο αντικείμενο του έργου ήταν η αντιμετώπιση του ελεύθερου πληθυσμού Αμερικανικού μινκ (Neogale vison) που είχε εγκατασταθεί στη Δυτική Μακεδονία μετά από διαφυγές και μαζικές απελευθερώσεις από εκτροφεία. Η παρουσία του είδους συνδέεται με πιέσεις στη βιοποικιλότητα και σε προστατευόμενα είδη, ιδιαίτερα σε σημαντικούς υγροτόπους και περιοχές του δικτύου Natura 2000. Το LIFE ATIAS ανέπτυξε και εφάρμοσε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο που συνδύασε συστηματική καταγραφή της παρουσίας και κατανομής του μινκ, παρακολούθηση προστατευόμενων ειδών, δράσεις σύλληψης και ελέγχου του πληθυσμού, επιστημονική διερεύνηση οικολογικών και βιολογικών παραμέτρων, καθώς και εργαλεία έγκαιρης προειδοποίησης και ταχείας αντίδρασης για εισβλητικά ξενικά είδη.
Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Ηπείρου – Δυτικής Μακεδονίας συμμετείχε ως εταίρος, με ουσιαστική εμπλοκή στις εργασίες πεδίου και στη συλλογή δεδομένων στη Δυτική Μακεδονία, στην καταγραφή της παρουσίας του είδους, στην υποστήριξη των δράσεων παρακολούθησης και ελέγχου, καθώς και στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού. Στο πλαίσιο αυτό συμμετείχε στη χρήση πλωτών εξεδρών ιχνηλάτησης, στη συλλογή στοιχείων μέσω ερωτηματολογίων και επιτόπιων παρατηρήσεων και υλοποίησε δράσεις δημοσιότητας, ενημερωτικές εκδηλώσεις και παρεμβάσεις επικοινωνίας. Στο πλαίσιο αυτό, η ΑΔΗ-ΔΜ προχώρησε εγκατάσταση οκτώ ενημερωτικών πινακίδων σε επιλεγμένα σημεία της Δυτικής Μακεδονίας, διοργάνωσε ενημερωτικές ημερίδες και δράσεις διάδοσης των αποτελεσμάτων του έργου και σχεδίασε και διένειμε εκπαιδευτικό υλικό σε σχολεία των τεσσάρων Π. Ε. της Δυτικής Μακεδονίας, με στόχο την ενημέρωση περίπου 500 μαθητών για τα εισβλητικά ξενικά είδη, τις επιπτώσεις τους στη βιοποικιλότητα και τη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης και αντιμετώπισής τους.
Οι δράσεις ελέγχου εκτιμάται ότι συνέβαλαν σε μείωση περίπου 80% του ελεύθερου πληθυσμού Αμερικανικού μινκ, ενώ συνολικά απομακρύνθηκαν 44 άτομα. Παράλληλα δημιουργήθηκαν: γεωχωρική βάση δεδομένων, διαδικτυακή πλατφόρμα και εφαρμογή έγκαιρης προειδοποίησης και ταχείας αντίδρασης, πρωτόκολλα και εργαλεία που μπορούν να αξιοποιηθούν και μετά την ολοκλήρωση του έργου για την πρόληψη και διαχείριση εισβλητικών ξενικών ειδών.
Επίσημη ιστοσελίδα έργου: https://lifeatias.gr/
Κανάλι στο Youtube: https://www.youtube.com/@lifeatias7926
Με τη συγχρηματοδότηση του Προγράμματος LIFE της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με τη συγχρηματοδότηση του Πράσινου Ταμείου.
